HIỆP ĐỊNH EVFTA VÀ VAI TRÒ THỰC THI CỦA HẢI QUAN
Lan Hương18/09/2020 2:00 PM

Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 01/8/2020. Hiệp định EVFTA được kỳ vọng sẽ tạo bước nhảy vọt về hoạt động giao thương giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu sau khi nhiều chính sách bảo hộ thuế quan được cắt giảm và gỡ bỏ, hàng hóa xuất nhập khẩu tăng đồng nghĩa với hoạt động thực thi của cơ quan Hải quan có nhiều nhiệm vụ triển khai trong thực tiễn.


Một số nội dung liên quan đến vai trò thực thi của Hải quan như sau:

1. Về thương mại hàng hóa:

Cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu của các nước đối tác: Đối với xuất khẩu của Việt Nam, ngay khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU. Sau 07 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Đối với khoảng 0,3% kim ngạch xuất khẩu còn lại, EU cam kết dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan đối với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%.

Cắt giảm thuế nhập khẩu của Việt Nam: Đối với hàng hóa xuất khẩu của EU, Việt Nam cam kết sẽ xóa bỏ thuế quan ngay khi Hiệp định có hiệu lực với 48,5% số dòng thuế (chiếm 64,5% kim ngạch nhập khẩu). Tiếp đó, sau 7 năm 91,8% số dòng thuế tương đương 97,1% kim ngạch xuất khẩu từ EU được Việt Nam xóa bỏ thuế nhập khẩu. Sau 10 năm, mức xóa bỏ thuế quan là khoảng 98,3% số dòng thuế (chiếm 99,8% kim ngạch nhập khẩu). Đối với khoảng 1,7% số dòng thuế còn lại của EU, áp dụng lộ trình xóa bỏ thuế nhập khẩu dài hơn 10 năm hoặc áp dụng hạn ngạch thuế quan theo cam kết WTO.

Minh bạch hóa: Hiệp định EVFTA dành một chương riêng về minh bạch hóa với các yêu cầu chung nhất để đảm bảo một môi trường pháp lý hiệu quả và có thể dự đoán được cho các chủ thể kinh tế, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Bộ quy tắc xuất xứ hàng hóa: Hiệp định EVFTA cho phép áp dụng: (1) Cơ chế tự chứng nhận xuất xứ; (2) Quy tắc cộng gộp (mực và bạch tuộc từ các nước ASEAN đang hoặc sẽ có FTA với EU; vải từ Hàn Quốc); (3) Đối với mặt hàng dệt may: yêu cầu về quy tắc xuất xứ “2 công đoạn: (từ vải trở đi) (tức là để được hưởng thuế quan ưu đãi theo EVFTA thì hàng dệt may của Việt Nam phải được làm từ vải có xuất xứ Việt Nam). Có thêm linh hoạt: được  phép cộng gộp xuất xứ từ Hàn Quốc để sản xuất sản phẩm dệt may thuộc Chương 61 và 62.

2. Về thủ tục Hải quan, tạo thuận lợi thương mại:

Chương 4 của Hiệp định về Hải quan và tạo thuận lợi thương mại gồm các cam kết về các biện pháp quản lý đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, trung chuyển giữa Việt Nam và EU. Các cam kết này ảnh hưởng trực tiếp tới các thủ tục hải quan và các thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK.

Ngoài ra, tại Nghị định thư số 2 về tương trợ hành chính trong lĩnh vực hải quan gồm 13 điều, chủ yếu đề cập tới các vấn đề phối hợp, hợp tác hành chính giữa các cơ quan có thẩm quyền trong lĩnh vực hải quan giữa Việt nam và EU.