Triển khai Cơ chế một cửa ASEAN: Một số kết quả nổi bật.
Nguồn: Tổng cục Hải quan.31/10/2013 4:00 PM

Cơ chế một cửa ASEAN (ASW) là một sáng kiến khu vực nhằm kết nối và tích hợp các cơ chế một cửa quốc gia (NSW) của các nước thành viên ASEAN. Với sự nhất trí cao và thực hiện nhiệt tình của các nước thành viên ASEAN, đến nay, ASW đã đạt được một số kết quả nhất định.

Mục tiêu chính của ASW nhằm hướng tới việc giải phóng hàng hóa xuất nhập khẩu một cách nhanh chóng trong bối cảnh tăng cường hội nhập kinh tế của khu vực ASEAN. ASW đảm bảo việc tương thích với các tiêu chuẩn truyền thông quốc tế cũng như khả năng trao đổi dữ liệu một cách an toàn và đáng tin cậy với tất cả các đối tác thương mại có sử dụng các tiêu chuẩn quốc tế. Đơn giản hóa và tối thiểu hóa thời gian xử lý, đồng thời tăng cường tính minh bạch của hoạt động quản lý là mục tiêu chính của sáng kiến ASW.

Sáng kiến ASW được khởi động từ ngày 09/12/2005 với Nghị định thư về xây dựng và triển khai Cơ chế một cửa ASEAN với sự thống nhất của các Bộ trưởng Tài chính các nước thành viên ASEAN. Từ đó đến nay, các nước thành viên ASEAN đã tổ chức các cuộc họp, thảo luận cả về pháp lý và kỹ thuật trong triển khai ASW. Bên cạnh đó, các cuộc họp Ban chỉ đạo triển khai ASW cũng được tổ chức thường niên nhằm rà soát tiến độ thực hiện, đưa ra các định hướng trong triển khai ASW.

Gần đây nhất, từ ngày 17-19/09/2013, cuộc họp lần thứ 11 của Ban chỉ đạo ASEAN đã được tổ chức tại Nha Trang, Việt Nam. Với sự nhất trí cao và thực hiện nhiệt tình của các nước thành viên ASEAN, đến nay, ASW đã đạt được một số kết quả nhất định.

Một số kết quả chính có thể kể đến như sau:

- Triển khai Dự án thí điểm ASW gồm 3 cấu phần chính. Đến tháng 6/2013, Dự án thí điểm ASW đã hoàn thành thực hiện Cấu phần 1 và Cấu phần 2 rút gọn của Dự án. Thông qua 2 Cấu phần này, dự án đã phân tích các mô hình kỹ thuật mẫu của dự án thí điểm ASW; xác định các yêu cầu về cơ sở hạ tầng và phần mềm cho môi trường trao đổi thông tin; xác nhận lượng giao dịch và thông tin sẽ trao đổi; cung cấp các tiêu chuẩn được chấp thuận; xây dựng các khuyến nghị về các vấn đề kỹ thuật cho trao đổi thông tin trong mạng kết nối bảo mật trên nền tảng thử nghiệm và phát triển mẫu văn bản “Thỏa thuận mức dịch vụ”.

Bên cạnh đó, việc trao đổi thử nghiệm thông tin tờ khai hải quan ASEAN (ACDD) và giấy chứng nhận xuất xứ mẫu D (C/O form D) cũng đã được thực hiện. Hiện tại, các nhóm làm việc về kỹ thuật đang thảo luận để hoàn thiện các Điều khoản tham chiếu cho việc thực hiện cấu phần 2 đầy đủ nhằm triển khai thí điểm một cách toàn diện ASW.

- Khai trương cổng thông tin ASW tại địa chỉ http://asw.asean.org/ nhằm cung cấp các thông tin về tiến độ triển khai ASW cũng như tiến độ xây dựng NSW của các nước thành viên.

- Đề xuất dự thảo “Nghị định thư về khuôn khổ pháp lý để thực hiện ASW” (PLF) nhằm thống nhất các quy định về pháp lý giữa các nước thành viên trong triển khai ASW. Hiện tại, cơ sở pháp lý cho việc triển khai ASW của các nước thành viên ASEAN hầu hết còn thiếu. Một số nước còn có các quy định pháp lý ngặt nghèo trong việc trao đổi thông tin, dữ liệu với quốc tế, hạn chế việc trao đổi thông tin cũng như sử dụng các phần mềm trao đổi thông tin do nước ngoài xây dựng.

Do đó, việc xây dựng được một khuôn khổ pháp lý chung giữa các nước thành viên ASEAN trong triển khai ASW là hết sức cần thiết. Mặc dù còn rất nhiều công việc cần thực hiện để triển khai thành công ASW, nhưng với sự thống nhất, quyết tâm cao trong việc thực hiện của các nước thành viên, ASW sẽ sớm thành hiện thực trong tương lai gần nhằm góp phần xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2020.